Tuz ve Biyotik Stres Altindaki Domatesin (Lycopersicon Esculentum MILL) Fizyolojik ve Biyokimyasal Parametreleri Üzerine Bitki Aktivatörlerinin Etkisi

PROJE NO: 2005 BİL 007

PROJE YÖNETİCİSİ

Prof. Dr. Necip TOSUN

ARAŞTIRMACILAR

Yrd. Doç. Dr. Hüseyin TÜRKÜSAY

Dr. Adem GÖKÇÖL

Prof. Dr. İsmail TÜRKAN

Dr. A. Hediye SEKMEN

Dr. Tijen DEMİRAL

Zerrin ÜST

Burcu SEÇKİN

Domates bitkilerinin yaprak POX aktivitesi 21. günüde tuzluluğun tüm konsantrasyonlarında Crop-Set uygulaması ile arttırılmıştır. Crop-Set uygulaması, hem tuzluluk hem de patojen stresinin kombinasyonlarına karşı domates bitkilerinin etkili korumasını sağlamamıştır.

Hem Phytopthora infestans hem de Botrytis cineria inokulasyonları, yaprak RWC değerlerini azaltmıştır ve 1200 ve 1800 ı- µ/L-1 NFP uygulamaları patojenlerin yapmış olduğu hastalığı önlemektedir. 1800 ı-µlL-1 NFP uygulaması ayrıca tüm tuzluluk seviyesi altında CA T aktivitesini indüklemiştir. Düşük ve orta tuz seviyelerinde, hem 600 hem de 1200 ı- µ/L-1 NFP uygulamaları glutatyon redüktaz (GR, EC. 1.6.4.2) aktivitesinde azalmaya neden olmuştur. 600 ı-µ/L-l NFP uygulamaları 140 mM NaCl stresi altında GR aktivitesinde bir azalmaya neden olmuştur. POX aktivitesi 35 ve 70 mM NaCl stresi altında 600 ı- µ /L-1 NFP uygulaması ile artırılmıştır. P. syringae pv tomato ile birlikte domates bitkilerinin 1200 ı-µlL-1 NFP uygulaması, POX aktivitesi önemli derecede artmıştır. Tuzluluk malondialdehit (MDA) miktarında etkiye sahip değilken, NFP uygulamalarının 35, 70 ve 140 mM NaCl konsantrasyonları altında domates bitkilerinin MDA miktarını artırdığı bulunmuştur. Prolin birikimi NaCl uygulanan gruplarda en yüksek olmuştur.

Tüm ISR-2000 uygulamaları, 70 mM NaCl ile birlikte P. syringae pv tomato ve B. cineria ile inokule edilen domates bitkilerinin stoma iletkenliğinde bir artışa neden olmuştur. Tüm ISR-2000 uygulamaları, 35 ve 70 mM NaCl stresi altında CAT aktivitesinde bir azalma görülmüştür. Fakat, iki haftada bir ISR-2000, 140 mM NaCl stresi altında CAT aktivitesini artırmıştır. Her hafta ISR-2000 uygulaması, AP aktivitesini azaltırken, iki haftada bir ve üç haftada bir uygulamaları AP aktivitesini artırmıştır. 70 ve 140 mM NaCl altında, üç haftada bir uygulanan ISR-2000 AP aktivitesini artırmıştır. ISR-2000 uygulamaları, 35 ve 70 mM NaCl stresi altında GR aktivitesinde bir azalışa, 140 mM NaCl ise bir artışa neden olmuştur. Her hafta ve üç haftada bir ISR-2000, POX aktivitesinde bir azalmaya neden olmuştur. Fakat, üç haftada bir uygulanan ISR-2000, 140 mM NaCl stresi altında POX aktivitesini artırmıştır. Tüm ISR­2000 uygulamaları, 35 ve 140 mM NaCl stresi altında domates bitkil~rinin MDA miktarını artırmıştır. İki haftada bir uygulanan ISR-2000, 70 ve 140 mM NaCl stresi altında domates bitkilerinin prolin miktarını azaltmıştır.

Crop-Set çalışması biyotik ve abiyotik streslere karşı domates bitkileri korumada etkili değildir, özellikle NFP ve kısmen ISR-2000 uygulamaları, patojen ve NaCl stresIerin farklı seviyelerine karşı domates bitkilerinin korunmasında yarar sağlamıştır.

Anahtar Sözcükler: Domates, tuz stresi, fungus, bitki aktivatörü